30/06/2026
TÁC GIẢ - TÁC PHẨM
Lời chào ở lại - Tản văn của Phong Lan
Cơn mưa đầu mùa hạ vừa đến như một tín hiệu reo vui, mang theo một tin mà các con chờ đợi suốt mấy tuần qua: Ngày mai chúng ta bắt đầu được nghỉ hè.
Vậy là năm học đầu tiên trong cuộc đời học sinh của con đã đi qua một cách đầy khác lạ. Các con đón một lễ khai giảng qua màn hình TV, máy tính. Nghe tiếng trống báo hiệu năm học mới vọng đến từ sân trường chỉ có những vòm lá ngơ ngác và nắng gió trống trải. Cô giáo gọi tên từng bạn, dặn dò các con những lời đầu năm học mà chưa hề cầm tay, hướng dẫn các con cách xếp hàng vào lớp học, cách cầm bút cho đúng, cách đóng - mở từng trang sách… Dịch Covid-19 đã kéo dài khiến các con phải học trực tuyến đến gần hết năm học. Mỗi buổi sáng thay vì tất bật chuẩn bị đồ ăn, quần áo, sách vở để đến trường, các con im lặng ngồi vào bàn bật máy tính, đeo tai nghe để tập trung vào bài giảng của cô. Chưa quen với cách học mà cả buổi chỉ ngồi tại chỗ, hướng lên màn hình trước mặt, tương tác với cô giáo và các bạn qua thao tác bật "cam", bật "mic" nên có những lúc con không tránh khỏi sự bức bối, khó chịu, thậm chí thấy việc học hành sao khổ sở quá. Cô giáo cũng thật vất vả khi phải làm quen với các thiết bị điện tử, các phần mềm dạy học mới. Và nhất là cô phải thay đổi tư duy dạy học để phù hợp với điều kiện đặc biệt này. Từng trang giáo án được thiết kế lại, sao cho vừa đầy đủ nội dung cần truyền đạt, vừa phải sinh động, hấp dẫn để "níu" được các con ngoan ngoãn ngồi học cho đến hết giờ. Thật nhiều khó khăn và mệt mỏi mà cô giáo và các con đã cùng nhau đi qua chặng đường đầu tiên đó.
Ngày đầu tiên được đến trường học trực tiếp, rất nhiều bạn trong số các con không còn mặc vừa đồng phục nữa, vì thời gian ở nhà quá lâu, ăn ngủ tùy ý và ít vận động nên quần áo bị chật hết. Các con đến trường với đủ loại “màu cờ sắc áo” khác nhau, nhưng đều chung một sự háo hức bừng sáng trên từng gương mặt. Cô giáo nắm tay và gọi đúng tên từng bạn khiến các con vừa vui sướng vừa tự hào. Được đến trường, được vui chơi, học hành, ăn uống cùng bạn bè, được giao tiếp, chia sẻ với thầy cô là niềm hạnh phúc lớn nhất mà những ai đã từng có thời học sinh tươi đẹp mới hiểu được trọn vẹn. Con tiết lộ rằng mình còn có riêng một “tình yêu bí mật”, đó là tên cô giáo trùng với tên mẹ, cho nên mỗi lần hát câu “Lúc ở nhà mẹ cũng là cô giáo” con thấy như đang hát về mình vậy.
Con không hề lạ lẫm khi đến trường trong buổi học đầu tiên, là bởi trong suốt thời kỳ giãn cách, mặc dù học trực tuyến nhưng mỗi cuối tuần, mẹ luôn tìm cách để xin phép bác bảo vệ cho con vào thăm trường. Con đến cửa lớp mình, ngó qua khung cửa kính để nhìn bảng đen, giá sách, bàn ghế... ánh mắt thật buồn khi con hỏi: "Mẹ ơi, khi nào thì con được vào lớp, được ngồi học trên bàn của mình?" Con đi khắp sân trường, hỏi mẹ tên các loài hoa, các loại cây được phép chạm vào trong giờ ra chơi, các loại lá có nhựa gây ngứa cần phải tránh. Con tìm đến các phòng chức năng và đọc to tên ghi trên tấm biển trước cửa: phòng y tế, phòng thư viện, phòng thể dục... Quen thuộc với không gian trường lớp nhưng vẫn chưa có bạn bè cùng học, cùng chơi, chắc hẳn trong lòng con vẫn mang khoảng trống lớn.
Mẹ đã chuẩn bị được những gì để đồng hành với con trong năm học đặc biệt này?
Trước hết là phải tập cách thích nghi với hoàn cảnh chung, không kêu ca, phàn nàn, mặc dù vẫn mong muốn cao nhất là các con được đến trường học trực tiếp với thầy cô và các bạn. Tiếp đó, mẹ chủ động xin làm trong ban phụ huynh của lớp để có thể trực tiếp, nhanh chóng nhận được những thắc mắc, phản ánh, yêu cầu hỗ trợ của các phụ huynh khác; phân tích, xử lý thông tin đưa đến cho cô giáo chủ nhiệm; cùng cô giáo tháo gỡ vướng mắc của các phía để thông suốt được quan điểm cùng nhau dạy dỗ các con. Việc hướng dẫn con cách sử dụng các phần mềm trên máy tính để học cùng cô không khó, mà thử thách lớn nhất là đưa ra được nguyên tắc ngồi học khi đã vào lớp. Mẹ cũng tìm cách kết nối, trao đổi với người chủ biên bộ sách giáo khoa để được cung cấp thêm các tài liệu, kênh học khác ngoài giờ học trên lớp, từ đó có thể chủ động giải đáp cho con những điều còn chưa hiểu. Cứ như vậy, từng ngày chúng ta đi qua được những hoang mang, bỡ ngỡ ban đầu, để làm chủ được phương tiện, lĩnh hội được kiến thức thầy cô nhiệt tình giảng dạy.
Chỉ ngày mai thôi, con sẽ cùng các bạn kết thúc năm học đầu tiên. Lời tạm biệt lớp Một hình như rất khó nói, bởi vì con chưa muốn rời xa căn phòng thân thuộc này. Đặc biệt là con không muốn phải xa cô giáo của mình.
Nhưng chỉ là sự xa cách nhất thời thôi, con sẽ tiếp tục bước lên chặng đường phía trước với tất cả kí ức đẹp đẽ nhất về những ngày đầu tiên đi học ở ngôi trường mang cái tên gợi đến rất nhiều bình an và tươi sáng: Văn Yên.
Phong Lan